Andız Katranı
Juniperus drupacea
Andız ağacı, 10-15 metreye kadar boylanabilen, her dem yeşil kalan ve iğne yapraklı bir ardıç türüdür. Meyveleri (kozalakları) diğer ardıç türlerine kıyasla oldukça büyük, etli ve olgunlaştığında kahverengi-mor renk alır. Odunundan özel yöntemlerle damıtılan katran, keskin ve isli kokulu, koyu renkli, akışkan ve yoğun bir sıvıdır.
- Familya
- Cupressaceae
- Kullanılan kısımlar
- Odunundan damıtma yoluyla elde edilen katran (Pix Juniperi).
Bu kayıt ansiklopedi içeriğidir; bitki şu anda katalogda satışta değildir.
Nasıl demlenir?
İshal ve hemoroit durumlarında bir miktar andız katranı leblebi unu ile karıştırılarak yoğurulur ve küçük haplar haline getirilir. Bu haplar yutularak tüketilir. Bronşit, göğüs hastalıkları ve idrar yolu şikayetleri için katran tek başına veya çörekotu yağı ile karıştırılarak hazırlanır. Yetişkin dozu olarak hazırlanan leblebi büyüklüğündeki haplardan günde 2-3 adet veya yağ karışımından günde 1 çay kaşığı önerilmiştir. Kullanım süresi şikayetler devam ettiği sürece, genellikle 7-10 gün olarak kaydedilmiştir. Mide hassasiyeti olanlar aç karnına kullanırken dikkatli olmalıdır.
Ne işe yarar? — Geleneksel bilgi
Geleneksel olarak ishal durumlarında bağırsak hareketlerini düzenlemeye destek olmak için kullanılmıştır. Hemoroit kaynaklı şişkinlik ve rahatsızlıklarda geleneksel çerçevede başvurulan bir yöntem olarak kayıtlara geçmiştir. Alt solunum yolu şikayetlerinde balgam söktürücü olarak tercih edilmiş, idrar yolları enfeksiyonlarında antiseptik özellikleriyle destekleyici rol üstlenmiştir. Toroslar'da yaşayan halk tarafından yüzyıllardır solunum yolu şikayetleri ve sindirim sistemi rahatsızlıkları için kullanılmıştır.
Kaynaklar
- Dedenin Defteri — Geleneksel Halk Hekimliği Arşivi, Aile arşivi (el yazması defter)
Sık sorulanlar
Andız katranı nasıl elde edilir?
Odunların kapalı fırınlarda (katran ocaklarında) yakılarak öz suyunun ve yağının süzülmesi (distilasyon) yöntemiyle elde edilir. Katran üretimi genellikle kuru yaz aylarında gerçekleştirilir.
Andız katranı hangi bölgelerde yetişen ağaçlardan elde edilir?
Türkiye'de Toros Dağları hattı boyunca Antalya, Mersin, Adana, Kahramanmaraş ve Hatay illerinde; dünyada ise Lübnan, Suriye, İsrail, Filistin ve Yunanistan'ın dağlık bölgelerinde yetişen andız ağaçlarından elde edilir.
Andız katranının geleneksel kullanımında hangi dozajlar kaydedilmiştir?
Geleneksel kayıtlarda leblebi büyüklüğündeki haplardan günde 2-3 adet veya yağ karışımından günde 1 çay kaşığı önerilmiştir. Kullanım süresi genellikle 7-10 gün olarak belirtilmiştir.
Bu sitedeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis, tedavi veya reçete yerine geçmez. Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşime girebilir. Gebelik, emzirme, kronik hastalık veya düzenli ilaç kullanımı durumunda hekiminize danışın.