Çoban Kaldıran
Centaurea calcitrapa
Çoban kaldıran, gövdesi çok dallı, dikenli ve yayılıcı bir yapıya sahip, iki yıllık otsu bir bitkidir. Bitkinin boyu genellikle 20 ila 80 santimetre arasında değişir ve çiçek başları pembe veya morumsu renktedir. Çiçeklerin tabanında uzun, sert ve keskin dikenli brakeler bulunur; bu özelliğiyle bitkiye adını veren yapıdır.
- Familya
- Asteraceae
- Kullanılan kısımlar
- Toprak üstü kısımları (herba), çiçekli dalları ve nadiren kökleri.
Bu kayıt ansiklopedi içeriğidir; bitki şu anda katalogda satışta değildir.
Nasıl demlenir?
Orijinal kayıtlarda spesifik bir hazırlama tarifi belirtilmemiş olsa da, geleneksel yöntemlerde 1 tatlı kaşığı kurutulmuş bitki üzerine 1 bardak kaynar su eklenerek 10 dakika demlenmesi önerilir. Yetişkin dozu olarak günde 2-3 kez, yemeklerden önce birer çay bardağı içilmesi tavsiye edilir. Kullanım süresi şikayetler devam ettiği sürece ancak 10 günü geçmeyecek şekildedir. Acı tadı nedeniyle balla tatlandırılarak tüketilebilir.
Ne işe yarar? — Geleneksel bilgi
Geleneksel halk hekimliğinde ateşli hastalık durumlarında terletici ve ateş düşürücü olarak kullanılmıştır. İştahsızlık durumlarında mide salgılarını uyarıcı etkisinden yararlanılmıştır. Anadolu'da yüzyıllardır kırsal kesimde doğal bir tonik olarak tercih edilmiştir. Antik çağlardan bu yana Akdeniz havzasında bilinen bir bitki olup, Dioscorides kayıtlarında benzer türlerin idrar söktürücü ve yara bakımında kullanımına dair bilgiler yer almaktadır.
Kaynaklar
- Dedenin Defteri — Geleneksel Halk Hekimliği Arşivi, Aile arşivi (el yazması defter)
Sık sorulanlar
Çoban kaldıran ne kadar süre kullanılabilir?
Geleneksel kullanımda şikayetler devam ettiği sürece ancak 10 günü geçmeyecek şekilde kullanılması tavsiye edilir.
Çoban kaldıranın tadı neden acıdır ve nasıl içilebilir?
İçeriğindeki cnicin adlı seskiterpen lakton nedeniyle acı tadı vardır. Geleneksel olarak balla tatlandırılarak tüketilebilir.
Kimler çoban kaldıran kullanmamalıdır?
Asteraceae ailesine alerjisi olanlar, hamile ve emziren kadınlar, mide ülseri veya gastriti olan kişiler ile çocuklar kullanmamalıdır.
Bu sitedeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis, tedavi veya reçete yerine geçmez. Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşime girebilir. Gebelik, emzirme, kronik hastalık veya düzenli ilaç kullanımı durumunda hekiminize danışın.