Şakayık Kökü
Paeonia mascula
Şakayık, çok yıllık ve otsu bir bitki olup uygun koşullarda 50 cm ile 100 cm boyuna ulaşabilir. Bahar sonunda açan büyük, gösterişli ve genellikle koyu kırmızı veya pembe tonlarındaki çiçekleriyle dikkat çeker. Yaprakları parçalı, koyu yeşil ve parlak görünüme sahiptir; süs bitkisi olarak da değer görür. Toprak altında parmak kalınlığında, etli ve yumru şeklinde gelişen kök sistemi bulunur.
- Familya
- Şakayıkgiller (Paeoniaceae)
- Kullanılan kısımlar
- Bitkinin toprak altındaki yumru şeklindeki kökleri ve nadiren çiçekleri.
Bu kayıt ansiklopedi içeriğidir; bitki şu anda katalogda satışta değildir.
Nasıl demlenir?
1 bardak kaynar suyun içerisine yaklaşık 10 gram kadar ince doğranmış veya parçalanmış kuru şakayık kökü eklenir. Karışım, etken maddelerin suya geçmesi için yaklaşık 10 dakika boyunca demlenmeye bırakılır. Hazırlanan bu çaydan günde 2 veya 3 bardak taze olarak tüketilmelidir. Akut durumlarda 7-10 gün kullanılır; kronik durumlarda uzman kontrolünde ara verilerek kullanılmalıdır. Doz aşımından kaçınılmalı, belirtilen 10 gramlık ölçüye sadık kalınmalıdır.
Ne işe yarar? — Geleneksel bilgi
Geleneksel Türk halk hekimliğinde özellikle sara nöbetlerini yatıştırmak ve kadın hastalıkları için kullanılmıştır. Menstrüasyon dönemini düzenlemek ve sancılı adet dönemlerinde kramp giderici olarak tercih edilmiştir. Gut ağrılarına karşı başvuru kaynağı olarak Selçuklu ve Osmanlı dönemindeki aktar kayıtlarında yer almaktadır. Sinirsel kaynaklı öksürüklerde ve gastrointestinal sistemdeki tıkanıklıklarda destekleyici olarak kullanılmıştır.
Kaynaklar
- Dedenin Defteri — Geleneksel Halk Hekimliği Arşivi, Aile arşivi (el yazması defter)
Sık sorulanlar
Şakayık kökü çayı nasıl hazırlanır ve ne kadar içilmelidir?
1 bardak kaynar suya 10 gram kuru kök eklenip 10 dakika demlendikten sonra günde 2-3 bardak taze olarak tüketilir. Akut durumlarda 7-10 gün kullanılır.
Şakayık kökü hamilelerde kullanılabilir mi?
Hayır, hamilelikte rahim kasılmalarını tetikleme riski nedeniyle kullanımı kesinlikle kontrendikedir.
Şakayık kökünün dış kullanımı var mıdır?
Evet, kökler kaynatılarak elde edilen su ile varisli bölgelere yıkama yapılabilir; çiçeği ceviz kabuğuyla ezilerek saç boyama veya mantarlı bölgelere topikal uygulama için kullanılabilir.
Bu sitedeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis, tedavi veya reçete yerine geçmez. Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşime girebilir. Gebelik, emzirme, kronik hastalık veya düzenli ilaç kullanımı durumunda hekiminize danışın.