Zulumba (cedvar)
Curcuma zedoaria
Zulumba, boyu 1.2 metreye kadar ulaşabilen, çok yıllık ve gösterişli bir otsu bitkidir. Yaprakları uzun saplı, geniş mızrak şeklinde olup, yaprağın tam ortasından geçen damar boyunca uzanan morumsu-kahverengi şerit en belirgin ayırt edici özelliğidir. Toprak altındaki rizomları dıştan kahverengi, içten ise soluk sarı veya beyazımsı renge sahiptir; bu yönüyle içi turuncu olan zerdeçaldan kolayca ayrılır.
- Familya
- Zencefilgiller (Zingiberaceae)
- Kullanılan kısımlar
- Rizom (Toprak altı kök gövdesi)
Bu kayıt ansiklopedi içeriğidir; bitki şu anda katalogda satışta değildir.
Nasıl demlenir?
Kaynatma yöntemiyle hazırlanan çay için 1 bardak suyun içerisine 4-10 gram arası kurutulmuş ve parçalanmış zulumba kökü konur. Yaklaşık 10 dakika boyunca kaynatıldıktan sonra süzülür. Hazırlanan çaydan günde 2-3 bardak içilebilir. Toz kullanımında kurutulmuş kökler ince toz haline getirilir ve günde birkaç defa 0.5-1 gram arası miktar su ile yutulur. Toz formunda günlük toplam doz 3 gramı aşmamalıdır. Akut durumlarda birkaç gün; kronik durumlarda uzman kontrolünde 2 haftalık kürler şeklinde uygulanabilir.
Ne işe yarar? — Geleneksel bilgi
Geleneksel olarak sindirim sistemi rahatsızlıklarında, özellikle gaz ve şişkinlik giderici olarak kullanılmıştır. İdrar söktürücü özelliği sayesinde idrar yolları rahatsızlıklarında tercih edilmiştir. İştah açıcı ve genel zindelik verici olarak mide asit salgısını düzenleyici şekilde kullanılmıştır. Solunum yollarında balgam söktürücü destek olarak ve kalp rahatsızlıklarında ferahlık verici olarak geleneksel kayıtlarda yer almıştır. Ayrıca kas ve eklem ağrılarında dıştan uygulanan karışımlarda kullanılmıştır.
Kaynaklar
- Dedenin Defteri — Geleneksel Halk Hekimliği Arşivi, Aile arşivi (el yazması defter)
Sık sorulanlar
Zulumba ile zerdeçal arasındaki fark nedir?
Her iki bitki de Curcuma cinsine aittir. Zulumba'nın rizom iç rengi soluk sarı veya beyazımsıdır; zerdeçalınki turuncudur. Zulumba yapraklarında morumsu orta damar şeridi bulunur. Geleneksel kullanım alanları benzerlik gösterse de, zulumba daha çok gaz giderici ve analjezik olarak öne çıkar.
Zulumba çayı nasıl hazırlanır ve ne kadar içilebilir?
1 bardak suya 4-10 gram kurutulmuş kök konur, 10 dakika kaynatılıp süzülür. Günde 2-3 bardak içilebilir. Toz halinde ise günde toplam 3 gramı aşmamalıdır.
Kimler zulumba kullanmamalıdır?
Hamileler, emziren anneler, küçük çocuklar, safra taşı olanlar ve kan sulandırıcı ilaç kullananlar kullanmamalıdır.
Bu sitedeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis, tedavi veya reçete yerine geçmez. Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşime girebilir. Gebelik, emzirme, kronik hastalık veya düzenli ilaç kullanımı durumunda hekiminize danışın.